🧠 Psikoloji Köşesi
Projeksiyon (Yansıtma)
Türkçesi: yansıtma · "Kendi kusurunu başkasına giydirmek"
Kısaca: Kendinde kabul edemediğin bir duyguyu ya da özelliği başkasına yüklemek. "Sen kıskançsın!" diyen kıskanç sevgili gibi.
Ne demek?
Projeksiyon, zihnin bir savunma mekanizması. Kendi içimizdeki rahatsız edici bir duyguyu (öfke, kıskançlık, güvensizlik) görmek zor geldiğinde, onu başkasında "görürüz". Sinema makinesi gibi: Film bizde, perde karşımızdaki kişi.
Klasik örnek: Aldatma düşüncesi olan biri, partnerini sürekli aldatmakla suçlar. Ya da derste hazırlıksız olan öğrenci, "Bu hoca bana karşı önyargılı" der.
İnternetteki kullanımı: Birisi sana sebepsiz saldırıyorsa "projecting much?" (biraz yansıtıyorsun galiba?) cevabı gelir. Ama dikkat: Her eleştiri projeksiyon değildir; bazen sadece haklı bir eleştiridir.
Projeksiyon belirtileri
- Seni, onun yaptığı şeyle suçluyor
- Tepkisi olayın büyüklüğüyle orantısız
- "Herkes bana karşı" düşüncesi
- Kendi hatasını konuşmak yerine konuyu sana çeviriyor
- Sürekli başkalarının "niyetini" okuyor
Örnek sohbet
Yansıtmayı fark etmek
- Biri sana sert bir yorum yaptığında sor: "Bu bana mı ait, ona mı?"
- Kendi tepkilerine bak: Başkasında en çok sinir olduğun özellik sende de olabilir mi?
- Suçlamaya suçlamayla cevap verme; somut olaylara dön.
- "Ben" dili kullan: "Sen şöylesin" yerine "Ben şunu hissediyorum".